WCAG Erişilebilirlik
Web ürünlerini WCAG AA ölçütleri doğrultusunda denetleyen, kullanım engellerini belirleyen ve iyileştiren erişilebilirlik çalışması.
- WCAG AA Denetimi
- Ekran Okuyucu Desteği
- Klavye Navigasyonu
- İyileştirme ve Doğrulama Raporu
Ekranlardan birine tıklayıp büyütün; üzerindeki betimlemeleri gizleyip yalnızca fotoğrafı da görebilirsiniz.
Bir arayüz “çalışıyor” olabilir ve yine de büyük bir kullanıcı kitlesi için kapalı kalabilir: fareyi kullanamayan, ekranı göremeyen, kontrastı düşük bir düğmeyi ayırt edemeyen ya da karmaşık bir form akışını takip edemeyen kullanıcılar için. Bu grup küçük bir istisna değil — görme, işitme, motor ya da bilişsel bir kısıtla dijital ürünleri günlük olarak kullanan geniş bir kesim.
Biz erişilebilirliği projenin sonunda eklenen bir “uyumluluk maddesi” olarak görmüyoruz; araştırma, içerik ve arayüz kararlarının ilk ölçütü sayıyoruz. Bu yaklaşım hem yasal ve kurumsal beklentileri karşılıyor hem de ürünü daha geniş bir kitleye, daha az hatayla ulaştırıyor — çünkü klavyeyle gezilebilen, net etiketlenmiş, öngörülebilir bir arayüz zaten herkes için daha kullanılabilir bir arayüzdür.
WCAG nedir?
WCAG (Web Content Accessibility Guidelines), W3C tarafından yayınlanan ve dijital ürünlerin erişilebilirliği için dünya genelinde referans alınan kılavuz setidir. Bir yazılım standardından çok, “bir arayüz kimler tarafından, hangi koşullarda kullanılabilir olmalı” sorusuna verilmiş somut, test edilebilir cevaplar bütünüdür.
Dört ilke: Algılanabilir, Çalıştırılabilir, Anlaşılabilir, Sağlam
WCAG’ın tüm kuralları dört temel ilkeye dayanır: içerik Algılanabilir olmalı (görsel bir bilgi yalnızca renkle değil, alternatif metin veya yapıyla da iletilmeli), Çalıştırılabilir olmalı (her işlev yalnızca fare değil klavye ile de erişilebilir olmalı), Anlaşılabilir olmalı (form hataları net açıklanmalı, gezinme tutarlı olmalı) ve Sağlam olmalı (ekran okuyucu gibi destekleyici teknolojilerle uyumlu, doğru işaretlenmiş bir yapı kullanmalı).
Uygunluk seviyeleri: A, AA, AAA
WCAG üç seviyede uygunluk tanımlar. A asgari seviyedir ve tek başına yeterli kabul edilmez. AA, kamu kurumları ve çoğu kurumsal düzenlemenin referans aldığı, pratikte hedeflenen seviyedir. AAA en üst seviyedir; bazı içerik türleri için tam olarak karşılanması gerçekçi olmadığından genellikle belirli kriterlerde hedeflenir, tüm siteye zorunlu koşul olarak dayatılmaz. Bizim denetimlerimizde temel hedef AA’dır.
Neden şimdi?
Erişilebilirlik artık yalnızca kamu kurumlarını ilgilendiren bir konu değil; kamu ihaleleri, kurumsal tedarik süreçleri ve büyüyen kullanıcı beklentisi özel sektörde de erişilebilirliği giderek daha belirleyici bir kriter haline getiriyor. Erişilebilir bir ürün aynı zamanda daha geniş bir kitleye ulaşır ve genelde daha az kullanım hatası üretir — çünkü net etiketlenmiş, öngörülebilir bir arayüz herkes için daha anlaşılırdır.
Denetim sürecimiz
Süreç beş adımda ilerler: (1) Erişilebilirlik Kontrol Robotu ile otomatik tarama — eksik alternatif metin, düşük kontrast, etiketsiz form alanı gibi tespit edilebilir hataları hızla yakalar; (2) yalnızca klavye kullanılarak elle gezinme testi; (3) gerçek ekran okuyucu yazılımıyla elle test; (4) önceliklendirilmiş bulgu raporu ve iyileştirme önerileri; (5) düzeltmeler sonrası doğrulama turu. Otomatik tarama hataların yalnızca bir kısmını yakalayabildiği için 2. ve 3. adımlar asla atlanmaz.
A seviyesi asgari, AAA ise bazı içerik türleri için pratikte tam olarak karşılanması güç olan en üst seviyedir. Kamu kurumları ve çoğu kurumsal düzenleme referans olarak AA’yı esas alır; biz de denetimlerimizde AA’yı hedef seviye olarak alır, mümkün olan noktalarda AAA’ya yaklaşırız.
